O KNF
Jacek Jastrzębski, Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego, wystąpił podczas otwarcia XV Kongresu Sektora Pożyczkowego, organizowanego przez Związek Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce.
Jacek Jastrzębski ocenił, że doświadczenia ostatnich lat pokazują pozytywny wpływ regulacji na rozwój rynku pożyczkowego. Objęcie tego sektora nadzorem wzmocniło wiarygodność podmiotów, zwiększyło zaufanie klientów oraz przełożyło się na jego profesjonalizację. Regulacje spełniły funkcję selekcyjną – wyeliminowały podmioty niespełniające standardów, a jednocześnie premiowały te, które działają transparentnie i są gotowe funkcjonować w uporządkowanym otoczeniu prawnym.
Przewodniczący KNF podzielił się także refleksją dotyczącą pojęcia strategii regulacyjnej, rozumianej jako świadome podejście państwa do tworzenia prawa i nadzoru nad rynkiem, w warunkach funkcjonowania w ramach Unii Europejskiej. Polska znajduje się w specyficznej sytuacji - nie jest ani największym rynkiem zdolnym narzucać standardy, ani też małą jurysdykcją „eksportującą” licencje. W praktyce oznacza to konieczność zachowania równowagi między atrakcyjnością regulacyjną dla przedsiębiorstw a skuteczną ochroną konsumenta. Zbyt restrykcyjne przepisy mogą skłaniać firmy do przenoszenia działalności za granicę, natomiast nadmierna liberalizacja grozi obniżeniem poziomu bezpieczeństwa rynku.
Dodał, że istotnym elementem dobrej strategii regulacyjnej jest podejście oparte na tzw. evidence-based policy. Regulacje powinny odpowiadać na realne problemy, a nie na hipotetyczne zagrożenia czy zjawiska występujące w innych krajach. W przeciwnym razie powstają przepisy, które nie tylko nie rozwiązują rzeczywistych trudności, ale mogą generować nowe.
Jacek Jastrzębski zwrócił także uwagę na wewnętrzne zróżnicowanie sektora pożyczkowego. Funkcjonują w nim zarówno podmioty oferujące krótkoterminowe finansowanie, jak i firmy specjalizujące się w dłuższych kredytach ratalnych czy usługach typu BNPL, pełniących rolę narzędzia zarządzania płynnością gospodarstw domowych. To zróżnicowanie sprawia, że jednolite regulacje mogą nie odpowiadać potrzebom wszystkich uczestników rynku. W tym kontekście podkreślił rolę organizacji branżowych, takich jak Związek Przedsiębiorstw Finansowych, które powinny aktywnie uczestniczyć w procesie legislacyjnym i reprezentować wspólny głos sektora.
Podsumowując wystąpienie, skoncentrował się na relacji pomiędzy poziomem regulacji a ryzykiem. Wskazał, że większa liberalizacja rzeczywiście wiąże się z wyższym ryzykiem, jednak zależność ta jest łagodzona w krajach o silnych instytucjach i wysokiej jakości egzekwowania prawa. W takich warunkach możliwe jest stosowanie mniej restrykcyjnych przepisów, ponieważ skuteczny nadzór i egzekucja ograniczają nadużycia. W przeciwnym przypadku zaostrzenie regulacji prowadzi do sytuacji, w której koszty ponoszą wszyscy uczestnicy rynku, w tym podmioty działające uczciwie.
Kluczowe znaczenie ma zatem nie tyle sama surowość regulacji, ile ich jakość oraz zdolność instytucji do ich egzekwowania. Silne państwo i sprawny nadzór pozwalają tworzyć bardziej zrównoważone otoczenie regulacyjne, które sprzyja zarówno bezpieczeństwu, jak i rozwojowi rynku. W tym kontekście Jacek Jastrzębski zaapelował o aktywną współpracę między sektorem publicznym a prywatnym, opartą na doświadczeniu i odpowiedzialności za wspólny kształt rynku finansowego.