Jacek Jastrzębski - Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego, wystąpił w panelu „Reducing cumulative complexity in EU banking regulation and supervision”, podczas Eurofi Financial Forum 2026 w Dublinie.

Panel poświęcony był złożoności europejskich regulacji oraz możliwościom upraszczania nakładających się wymogów bez osłabiania odporności sektora finansowego. Dyskusja dotyczyła także proporcjonalności regulacji oraz lepszej koordynacji i integracji instytucji, tak aby uproszczenie regulacji zwiększało przejrzystość, przewidywalność i zdolność banków do finansowania gospodarki.

Jacek Jastrzębski mówił o potrzebie rozróżnienia upraszczania regulacji od deregulacji. Wskazał, że ograniczanie nadmiernej złożoności regulacyjnej jest potrzebne. Nie powinno ono jednak być utożsamiane z osłabianiem wymogów ostrożnościowych. Szczególnego znaczenia nabiera to w kontekście dyskusji o centralizacji zarządzania kapitałem i płynnością w ramach transgranicznych grup bankowych – kwestia ta nie jest wyłącznie problemem technicznej złożoności regulacji, lecz dotyczy filozofii oraz fundamentalnych zasad integracji rynku i podziału odpowiedzialności za stabilność finansową na poszczególnych rynkach krajowych wchodzących w skład wspólnego rynku.

Zaznaczył, że z perspektywy państwa goszczącego w sytuacji, w której kapitał i płynność byłyby zarządzane jedynie na poziomie skonsolidowanym, kluczowe znaczenie będzie miało zagwarantowanie odpowiednich zabezpieczeń służących zapewnieniu odpowiedniego wsparcia kapitałowego lub płynnościowego podmiotom zależnym należącym do grupy. Kapitał ulokowany w krajowej spółce zależnej nie powinien być przy tym traktowany jako „uwięziony”, ponieważ stanowi podstawę prowadzenia działalności i absorpcji ryzyka na danym rynku. Skoro odpowiedzialność finansową za funkcjonowanie banku ponosi przede wszystkim państwo goszczące, jego instytucje oraz – ostatecznie – podatnicy, trudno oczekiwać pełnej akceptacji dla scentralizowanego zarządzania kapitałem i płynnością bez jednoczesnego stworzenia odpowiednich mechanizmów odpowiedzialności i zabezpieczeń. Pełniejsza integracja, w tym europejski system gwarantowania depozytów, mogłaby zmienić tę perspektywę, ponieważ łączyłaby koncentrację odpowiedzialności z odpowiednim poziomem wspólnego zabezpieczenia na poziomie skonsolidowanym. Mimo że Polska pozostaje poza Unią Bankową, polski nadzór finansowy jest gotów aktywnie i konstruktywnie uczestniczyć w paneuropejskiej dyskusji w tym zakresie oraz dzielić się swoimi doświadczeniami.

Drugim wątkiem poruszonym przez Przewodniczącego KNF była kwestia skali działalności europejskich banków i ich globalnej konkurencyjności. Europejskie instytucje finansowe nie zawsze są w stanie skutecznie konkurować z bankami amerykańskimi, między innymi ze względu na mniejszą skalę działalności. Jednocześnie pojawia się zasadnicze pytanie, czy Europa jest gotowa zaakceptować powstawanie tak dużych banków, które miałyby szanse stać się wiodącymi graczami globalnymi. Kluczowe jest również to, jak powinien wyglądać nadzór nad takimi instytucjami oraz powiązana z nim odpowiedzialność, w tym także finansowa. W tym kontekście zintegrowanie systemu gwarantowania depozytów również może stanowić istotny element. Warto rozważyć ewentualne stworzenie specjalnego modelu regulacyjnego, nadzorczego i gwarancyjnego dla banków o ambicjach globalnych, których skala działalności uzasadniałaby poddanie ich paneuropejskiemu nadzorowi. Rozwiązanie takie musiałoby jednak iść w parze z pełną centralizacją i konsolidacją nadzoru, systemów gwarantowania depozytów oraz odpowiedzialności. Wymagałoby to także otwartej i przejrzystej dyskusji w gronie interesariuszy publicznych oraz rynkowych. 

Jacek Jastrzębski mówił także o potrzebie tworzenia przepisów opartych na prostych, zrozumiałych i zasadniczych regułach. Podkreślił, że nadmiernie szczegółowe i zbyt techniczne przepisy są często konsekwencją braku zaufania pomiędzy regulatorem a rynkiem. Większa elastyczność regulacyjna jest możliwa, ale wymaga odpowiedzialności i wiarygodności od obu stron. Rynek musi dowieść, że potrafi dojrzale funkcjonować w oparciu o bardziej ogólne zasady, natomiast nadzór – odpowiednio stosować je w swoich działaniach nadzorczych. Wypełnianie luk w regulacjach przez odpowiedzialne i racjonalne decyzje biznesowe oraz przez proporcjonalne decyzje nadzorcze może prowadzić do ograniczenia zbędnej szczegółowości bez obniżania poziomu bezpieczeństwa.

Przewodniczący KNF wskazał także, że ograniczenia kapitałowe nie są jedynym, a nawet głównym czynnikiem wpływającym na zdolność europejskich banków do konkurowania na rynku globalnym. Przykładem tego jest współpraca europejskich banków z instytucjami amerykańskimi, która poza kwestiami kapitałowymi wynika z dostępu do kompetencji, know-how i narzędzi – szczególnie w obszarze bankowości inwestycyjnej. Wzmocnienie europejskiej bankowości inwestycyjnej może zatem być jednym z elementów zwiększania globalnej konkurencyjności europejskiego sektora bankowego.

Na koniec Przewodniczący KNF podkreślił, że podejmowanie działań mających na celu rozwój rynku finansowego oraz jego konkurencyjności jest od początku funkcjonowania KNF wpisane w jej mandat, zatem dbałość o wyważenie racji tak, aby nie dławić rynku nadmiernymi restrykcjami towarzyszy nam od lat w codziennej pracy nadzorczej.